Alimenty – co z alimentami, kiedy rodzic przebywa w więzieniu?

Pobyt w zakładzie karnym nie oznacza, że niespodziewanie obowiązek alimentacyjny wygasa, ulega umorzeniu lub zawieszeniu. Podobnie obowiązek wypłaty świadczenia (alimenty) nie przechodzi z mocy prawa na Fundusz Alimentacyjny oraz ze względu na jego pobyt w zakładzie karnym jego dług nie zostaje umorzony.

Zgodnie z poglądem judykatury, osadzenie w zakładzie karnym nie powinno wpływać w jakikolwiek negatywny sposób na świadczenie alimentacyjne. Adwokat od spraw rodzinnych podkreśla, że niektóre sądy idą nawet o krok dalej i stoją na stanowisku, że w takich sprawach powinno orzekać się tak, jakby zobowiązany pozostawał na wolności. Oczywiście można spotkać stanowisko sądów zupełnie odmienne, tj., że możliwości majątkowe osoby zobowiązanej powinny wyznaczać możliwości zatrudnienia w warunkach zakładu karnego.

ADWOKAT OD SPRAW ALIMENTACYJNYCH WARSZAWA

Należy pamiętać, że w zakładzie karnym osadzony również ma prawo do podjęcia pracy. Oczywiście wynagrodzenie, które otrzyma nie będzie z pewnością w wysokości odpowiadającej temu, kiedy pracowałby w warunkach „wolnościowych”. Często osadzeni pozostawiają swoje majątki na zewnątrz. Zgodnie z zasadą wynikająca z prawa rodzinnego i opiekuńczego – „rodzice nie mogą uchylać się od obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, tylko na tej podstawie, że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Rodzice mają bowiem obowiązek podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami” (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976 r., III CZP 46/75). W szczególnych okolicznościach, gdy sytuacja dziecka (np. jego kosztowne leczenie) tego wymaga, rodzice są obowiązani do wyzbycia się posiadanego majątku bądź jego niektórych składników, aby w ten sposób wypełnić obowiązek alimentacyjny wobec dziecka.

ADWOKAT OD SPRAW RODZINNYCH WARSZAWA

Nie należy tracić z pola widzenia, że dłużnik alimentacyjny, który został osadzony nie ponosi żadnych kosztów swojego utrzymania – zatem nie ma przeszkód, aby egzekucja była prowadzona z majątku dłużnika pozostawionego „na zewnątrz”, wynagrodzenia za pracę zarobkową podjętą w ramach zakładu karnego, jak i często pieniędzy złożonych do depozytu sądowego.

Dość często jawi się scenariusz, w którym rodzic trafia do zakładu karnego, zaprzestaje wywiązywać się z obowiązku świadczenia alimentacyjnego, zostaje wszczynana egzekucja (oczywiście bezskuteczna), a alimenty zaczynają być wypłacane przez Fundusz Alimentacyjny.

ADWOKAT SIEDLCE – SPRAWY RODZINNE

Niewątpliwie państwo, jak i cały system prawny chroni osoby uprawnione do alimentów przed tzw. dłużnikami alimentacyjnymi. Adwokat od alimentów wskazuje, że właśnie w takich sytuacjach, kiedy wyegzekwowanie alimentów okazuje się bezskuteczne, alimenty zostają wypłacane przez Fundusz Alimentacyjny. Oczywiście te pieniądze powinny zostać zwrócone przez dłużnika.

Ważne! Aby uzyskać świadczenie alimentacyjne z Funduszu nie wystarczy uznanie egzekucji za bezskuteczną. Koniecznym jest nieprzekraczanie ustalonego kryterium dochodu na członka rodziny. Obecnie dochód na osobę w rodzinie nie może przekroczyć 900 zł. Natomiast przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego począwszy od okresu świadczeniowego rozpoczynającego się od 1 października 2023 r. kwota kryterium dochodowego wyniesie 1209 zł.

Co w sytuacji, kiedy dochód zostanie przekroczony?

W takim przypadku świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości różnicy między tą kwotą a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie.

Czy osobom osadzonym co do zasady umarzane są długi alimentacyjne?

Oczywiście, że nie!

Zgodnie z orzecznictwem zwrot należności świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności jest odstępstwem czy wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych. Stan taki powinien być efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu.

Odnosząc się do powyższego stanowiska należy wskazać, że na sam wymiar kary osoba osadzona nie ma bezpośredniego wpływu, jednakże samo postępowanie karne jest skutkiem zachowań, na które miała już wpływ.

PRAWNIK SIEDLCE

Należy mieć na uwadze, że dłużnik alimentacyjny, to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Oznacza to, co do zasady, że dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja ekonomiczna jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których z systemu wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa (funduszu alimentacyjnego) wypłacono należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi równowartości świadczeń z tego funduszu wypłaconych. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 01 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 1101/20).

ADWOKAT WARSZAWA ROZWÓD

Przywołując dość ugruntowane stanowisko judykatury, odbywanie kary pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, nie może być w żadnym wypadku kwalifikowane jako obiektywna i niezawiniona przeszkoda w spłacie zadłużenia alimentacyjnego, nawet jeżeli skazany nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Jednostka penitencjarna nie ma bowiem obowiązku zapewnienia pracy zarobkowej dłużnikowi alimentacyjnemu a na ocenę sytuacji skarżącego nie ma wpływu wyjaśnienie, iż skarżący nie ma zatrudnienia. Nie podlega przy tym dyskusji, że skarżący został skazany na karę pozbawienia wolności i odbywa karę w zakładzie karnym na skutek zaistnienia okoliczności zawinionych przez skarżącego. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 01 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 1101/20).

Ważne! Na decyzję sądu o umorzeniu obowiązku alimentacyjnego w praktyce ma bezpośredni wpływ to czy dłużnik alimentacyjny popełnił przestępstwo umyślnie czy nieumyślnie.

Bardzo często ze względu na osadzenie w zakładzie karnym, dłużnik alimentacyjny występuje z powództwem o obniżenie lub umorzenie obowiązku alimentacyjnego – wskazując na przyczynę właśnie przebywania w zakładzie karnym.

Aczkolwiek czy małoletni, które de facto nie jest winien zachowania rodzica powinien ponosić negatywne skutki finansowe z powodu umieszczenia rodzica w zakładzie karnym…